തര്‍ജ്ജനി

ഹക്കിം ചോലയില്‍

പി. ബി. നമ്പര്‍: 136873
ജിദ്ദ: 21313
സൗദി അറേബ്യ.

Visit Home Page ...

ഓര്‍മ്മ

ദൃശ്യവിസ്മയങ്ങളുടെ ഗന്ധര്‍വ്വന്‍

വളരെ ഹൃസ്വമായ ജീവിതകാലയളവില്‍ സാഹിത്യത്തിലും സിനിമയിലും സര്‍ഗ്ഗാത്മകതയുടെ നാളങ്ങള്‍ പുതിയ തലമുറക്കായി കരുതിവെച്ച കലാകാരനായിരുന്നു പത്മരാജന്‍. തീര്‍ത്തും അപരിചിതമായ ഒരു ലോകത്തിലൂടെ അലയാന്‍ വിധിക്കപ്പെട്ട തീര്‍ത്ഥാടകന്‍. മലയാള സാഹിത്യത്തിനും ചലചിത്രലോകത്തിനും അദ്ദേഹത്തോളം മികച്ച സംഭാവനകള്‍ നല്‍കിയ മഹാരഥന്മാര്‍ നമുക്ക്‌ അധികമില്ല.

സാഹിത്യലോകത്ത്‌ നിന്നാണ്‌ പത്മരാജന്‍ ചലച്ചിത്രലോകത്തേക്ക്‌ കാലെടുത്ത്‌ വെയ്ക്കുന്നത്‌. യഥാര്‍ത്ഥ അനുഭവത്തെ, ജീവിതത്തിന്റെ അസാധാരണമായ നാടകീയതയെ ആവിഷ്കരിക്കാന്‍ സാഹിത്യം മതിയാവില്ലെന്ന തോന്നലാവണം പത്മരാജനേയും എഴുത്തിന്റെ ലോകത്തുനിന്നും ചലചിത്രത്തിന്റെ വര്‍ണ്ണപ്പകിട്ടിലേക്ക്‌ ആകര്‍ഷിച്ചത്‌. സ്വന്തം കഥയ്ക്ക്‌ ശക്തമായ ഭാഷയില്‍ തിരക്കഥ എഴുതി സിനിമയുടെ യഥാര്‍ഥ അടിത്തറ തിരക്കഥയാണെന്ന്‌ 1972- പ്രയാണം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു.

എം. ടിക്ക്‌ ശേഷം ദൃശ്യകലയുടെ നാഡീസ്പന്ദനങ്ങള്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞ തിരക്കഥാകൃത്തായിരുന്നു പത്മരാജന്‍. ഭരതനുമായി ചേര്‍ന്ന്‌ ഒട്ടേറെ നല്ല ചിത്രങ്ങള്‍ക്ക്‌ തിരക്കഥ എഴുതി. എന്നാല്‍ മനസ്സില്‍ താലോലിച്ചിരുന്ന സ്വപ്നങ്ങള്‍ക്ക്‌ അര്‍ത്ഥതലം തേടാന്‍ നാലഞ്ചുവര്‍ഷങ്ങള്‍ പിന്നേയും കാത്തിരിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. പകയുടെയും പ്രതികാരത്തിന്റെയും തീപൊള്ളുന്ന കഥ എണ്ണമയമുള്ള വാണിയന്‍ തെരുവിനെ പശ്ചാത്തലമാക്കി, ഭാവസാന്ദ്രമായ ഒരു ഗീതം പോലെ രചിക്കപ്പെട്ട പെരുവഴിയമ്പലത്തിലൂടെ സ്വതന്ത്രസംവിധായകന്റെ കുപ്പായമണിയുമ്പോള്‍ പത്മരാജനു വയസ്സ്‌ മുപ്പത്‌. ജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടറ്റത്ത്‌ നില്‍ക്കുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ നിലവിലുള്ള നായകസങ്കല്‍പ്പങ്ങളെ പൊളിച്ചെഴുതുക വഴി, പാത്രസൃഷ്ടി സിനിമയുടെ വലിയ ഒരു ഭാഗമാണെന്ന്‌ പത്മരാജന്‍ തെളിയിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാല്‍ പത്മരാജനിലെ സംവിധായകന്‍ പരിലസിച്ചുനില്‍ക്കുന്നത്‌ ‘ഒരിടത്തൊരു ഫയല്‍മാന്‍‘ എന്ന ചിത്രത്തിലാണ്‌. കല ജീവിതവൃത്തിയായി സ്വീകരിക്കുന്ന കലാകാരന്റെ ഏകാന്തതയും ഭീതിയും നിസ്സംഗതയും ഈ സിനിമയിലൂടെ ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു കലാകാരന്റെ ആത്മസംഘര്‍ഷങ്ങളെക്കുറിച്ചെന്നതുപോലെ ദാമ്പത്യത്തിന്റെ തകര്‍ച്ചെയെക്കുറിച്ചുള്ള സിനിമ കൂടിയാണ്‌ ‘ഒരിടത്തൊരു ഫയല്‍മാന്‍‘ . അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില്‍ വളരെയധികം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പരാജയം സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയുള്ള ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായകനെ ഇന്‍ഡസ്ട്രിയില്‍ പിടിച്ചുനില്‍ക്കാനാവൂ എന്ന തിരിച്ചറിവാണ്‌ പത്മരാജനിലുണ്ടാക്കിയത്‌. അങ്ങനെ സമാന്തര സിനിമ എന്ന സങ്കല്‍പ്പത്തിലേക്ക്‌ പത്മരാജനും എത്തിച്ചേരുകയായിരുന്നു. എങ്കിലും ജനകീയ സിനിമയുടെ മായികഭ്രമങ്ങളിലകപ്പെടാതെ മധ്യവര്‍ത്തി സിനിമകളില്‍ തന്റേതായ ഒരു പാത വെട്ടിയുണ്ടാക്കാനുള്ള ശ്രമം അദ്ദേഹം നടത്തുകയും അതില്‍ ഒരുപരിധിവരെ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു.

എഴുത്തുകാരനില്‍ നിന്നും ചലച്ചിത്രകാരനായി വളര്‍ന്നപ്പോള്‍ ആശയത്തെ ആഴത്തില്‍ അടയാളപ്പെടുത്തുവാന്‍ പത്മരാജന്‍ ശ്രദ്ധിച്ചു. മധ്യവര്‍ത്തി സിനിമകളുടെ വക്താക്കളായിരുന്ന കെ. ജി. ജോര്‍ജും ഭരതനും മോഹനും മുഖ്യധാരയിലേക്ക്‌ ചാഞ്ഞുനിന്ന്‌ വിപണിയുടെ സമവാക്യങ്ങളുമായി സമരസപ്പെട്ടപ്പോഴും കലാമൂല്യം സിനിമയില്‍ നിലനിര്‍ത്താന്‍ പത്മരാജന്‌ മാത്രമേ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. എക്കാലത്തും ആസ്വാദകരെ നിരാശപ്പെടുത്താത്ത ചിത്രങ്ങള്‍ പരിമിതികള്‍ക്കകത്തുനിന്ന്‌ നിര്‍മ്മിക്കാനുള്ള പാടവത്തെ, ഒത്തുതീര്‍പ്പിന്‌ വഴങ്ങാത്ത ഒരു കലാകാരന്റെ ആത്മസമര്‍പ്പണത്തിന്റെ കലയായി പത്മരാജന്‍ മാറ്റി എഴുതി.

മലയാള സിനിമയുടെ വസന്തകാലമായി പൂത്ത്‌ നില്‍ക്കുന്ന ഒരുപിടി ചിത്രങ്ങള്‍ പത്മരാജന്‍ സംവിധാനം ചെയ്തു. മറക്കാനാകാത്ത കഥാപാത്രങ്ങളും ജീവിതമുഹൂര്‍ത്തങ്ങളും കോര്‍ത്തിണക്കിയ ചിത്രങ്ങള്‍. നൈസര്‍ഗ്ഗികമായ കഴിവ്‌ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി സൃഷ്ടികളെ അസദൃശമാക്കി നിര്‍ത്താന്‍ എല്ലാ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചതായി കാണാം. പ്രമേയത്തിലുള്ള വൈവിധ്യം മാത്രമല്ല, ആശയാനുസൃതമായി പശ്ചാത്തലത്തെ വിന്യസിക്കാനും പാത്രസൃഷ്ടികളില്‍ വ്യത്യസ്തത കാത്തുസൂക്ഷിക്കുവാനുമുള്ള ശ്രമങ്ങള്‍ മറ്റു സിനിമകളില്‍ നിന്ന്‌ പത്മരാജന്‍ ചിത്രങ്ങളെ വ്യതിരിക്തമാക്കുന്നു.

പ്രണയത്തിന്റെ അനന്തമായ സാധ്യതകള്‍ ഇത്രയേറെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയ ഒരു സംവിധായകന്‍ മലയാളചലച്ചിത്ര രംഗത്ത്‌ വേറെയില്ല. മലയാളിയുടെ ഭാവുകത്വത്തെ മാറ്റി എഴുത്തിയ ചലചിത്രകാരനാണ്‌ പത്മരാജന്‍. പ്രണയവും മഴയും ഇഴപിരിയാതെ ദൃശ്യവല്‍ക്കരിച്ച ‘തൂവാന തുമ്പികള്‍‘ മലയാളിയുടെ മനസ്സില്‍ നിന്ന്‌ മാഞ്ഞുപോകുന്നതെങ്ങിനെ? മുന്തിരി തോട്ടങ്ങളിലെ ശൈത്യവും ഹരിതാഭയും പശ്ചാത്തലമാക്കി രചിച്ച ‘നമുക്കുപാര്‍ക്കാന്‍ മുന്തിരിത്തോപ്പുകള്‍‘. സ്വവര്‍ഗ്ഗാനുരാഗത്തെ രതിയുടേയും അശ്ലീലതയുടേയും അതിര്‍വരമ്പുകളില്‍ കാത്തുസൂക്ഷിച്ച്‌ മനോഹരമായ ഒരു കവിതപോലെ അനുഭവവേദ്യമാക്കിയ ‘ദേശാടനക്കിളികള്‍ കരയാറില്ല‘. സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥിതികള്‍ക്കകത്തുനിന്ന്‌ ചെറുത്തുനില്‍ക്കുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ട ഇനിയും എത്രയെത്ര ചിത്രങ്ങള്‍!

ഒരു കലാകാരന്‍ പുതിയ പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയാണ്‌ കലയില്‍ കലാപം നടത്തുന്നത്‌. ഇത്തരം വലിയ ഒരു കലാപമായിരുന്നു അവസാന ചിത്രമായ ‘ഞാന്‍ ഗന്ധര്‍വ്വന്‍‘. കാലത്തിന്റെ കവചകുണ്ഡലങ്ങളണിഞ്ഞ്‌ വശ്യതയുടെ കടുംച്ചായങ്ങള്‍ ചുണ്ടില്‍ തേച്ചുപിടിപ്പിച്ച്‌ രാവുകളുടെ ഏകാന്തയാമങ്ങളില്‍ പ്രണയഗീതികള്‍ക്ക്‌ ചെവിടോര്‍ത്തലയുന്ന ഗന്ധര്‍വ്വസങ്കല്‍പ്പത്തെ പാടെ പൊളിച്ചെഴുതി മാനുഷികവികാരങ്ങള്‍ക്കടിമപ്പെടുകയും വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന വസ്ത്രങ്ങളണിയുകയും മനുഷ്യന്റെ പരിമിതികളേയും ബലഹീനതകളേയും സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആധുനിക ഗന്ധവ്വസങ്കല്‍പ്പത്തിലേക്കുയര്‍ത്തിയ ഈ മനോഹര ചിത്രം കലാമൂല്യം നിലനിറുത്തികൊണ്ടുതന്നെ ഫാന്റസിയെ ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ രീതിയില്‍ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയ ആദ്യത്തെ മലയാള സിനിമകൂടിയാണ്‌.

മനുഷ്യാവസ്ഥകളുടെ ഇരുണ്ട ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലേക്ക്‌ ക്യാമറ കണ്ണുകള്‍ തുറന്നുപിടിച്ച കലാകാരനായിരുന്നു പത്മരാജന്‍. ഗ്രാമീണതയുടേയും നാഗരികതയുടേയും അളിഞ്ഞ മുഖങ്ങളിലൂടെ, മനുഷ്യാവസ്ഥയുടെ ഇരുട്ടുവീണ ഇടനാഴിയിലൂടെ ജീവിതത്തെ ആവിഷ്കരിച്ച എഴുത്തുകാരന്‍.

തന്റേതായ ഒരു പന്ഥാവിലൂടെ കഥ പറഞ്ഞുപറഞ്ഞ്‌ ഗന്ധവ്വലോകത്തേക്കൊരുനാള്‍ കടന്നുപോയ പത്മരാജന്റെ സ്ഥാനം മലയാള സിനിമയില്‍ ഇന്നും ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുകയാണ്‌. മലയാള സിനിമയ്ക്ക്‌ പുത്തനുണര്‍വ്വ്‌ നല്‍കിയ കാഴ്ച, തന്മാത്ര എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായ ബ്ലെസി പത്മരാജന്റെ ശിഷ്യന്മാരിലൊരാളാണ്‌. തന്റെ കലയുടെ പ്രചോദനം പത്മരാജന്‍ കഥകളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൃശ്യചാരുതയുമാണെന്ന്‌ വിനീതനാകുന്ന ബ്ലെസി, പത്മരാജന്റെ ആത്മാവുതൊട്ടറിഞ്ഞ അപൂര്‍വ്വം ചിലരിലൊരാളാണ്‌. ‘തന്മാത്ര‘ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പ്രചോദനം പത്മരാജന്റെ ഒരു ചെറുകഥയാണെന്നത്‌ പതിനാറുവര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക്‌ ശേഷവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസക്തിയെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. പത്മരാജന്‍ തന്റെ കഥകളിലൂടെയും സിനിമകളിലൂടെയും സൃഷ്ടിച്ചെടുത്ത മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ വൈകാരികതയുടെ വര്‍ണ്ണവിന്യാസങ്ങള്‍ ഇന്നും മലയാള പ്രേക്ഷകന്റെ മനസ്സില്‍ ഗൃഹാതുരതയായി പടര്‍ന്നു കിടക്കുന്നു.

(ജനുവരി 23 പത്മരാജന്റെ പതിനാറാം ചരമവാര്‍ഷികമായിരുന്നു)

Subscribe Tharjani |