തര്‍ജ്ജനി

ലാസര്‍ ഡിസില്‍വ

Visit Home Page ...

ലേഖനം

കലാചരിത്രത്തിന്റെ ചിത്രത്താളുകള്‍

നിര്‍വ്വചനാതീതമായ സൌന്ദര്യത്തിന് കലകളാണ്, അമൂര്‍ത്തമായിരിക്കുമ്പോള്‍ കൂടിയും വ്യതിരക്തതയോടെ സമീപിക്കാനാവുന്ന പൊതുധാരകള്‍ നിര്‍മ്മിക്കുക - അവയുടെ വൈവിധ്യത്തോടെ തന്നെ. ഒരാളുടെ ലാവണ്യകാമനകള്‍ ജനിതകകോശങ്ങളുടെ പ്രവാഹത്തോടൊപ്പം, അതിനെക്കാളേറെയോ, സവിശേഷമായ സാമൂഹികാവസ്ഥകളുടെ സമകാലികതയിലും ക്രമപ്പെടുന്നു. കാലദേശങ്ങളുടെ സൌന്ദര്യബോധത്തെ നിജപ്പെടുത്തി കാലാതീതമായി ഉദാഹരിക്കുന്നത് കലാകാരന്മാരാണെന്ന് എക്കോ പറയുമ്പോള്‍, കലാസൃഷ്ടിയുടെ സാമൂഹികചരിത്രം കൂടി വായിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്‌. ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ ലാവണ്യബോധത്തിലേക്ക്‌ സ്വാംശീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ധാരകളിലേക്ക് കലാസൃഷ്ടികളിലൂടെ, അവയുടെ വ്യാകരണത്തിലൂടെ, ചരിത്രസംബന്ധിയായ അവയുടെ നിര്‍വ്വചനശ്രമങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കും ഉംബേര്‍ത്തോ എക്കോയുടെ 'ഓണ്‍ ബ്യൂട്ടി : എ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് എ വെസ്റ്റേണ്‍ ഐഡിയ' (Umberto Eco - On Beauty : A History of a Western Idea) എന്ന പുസ്തകം. ശീര്‍ഷകം പറയുന്നതുപോലെ, പാശ്ചാത്യ ലോകത്തെ സൌന്ദര്യാനുഭവങ്ങളുടെയും ആശയങ്ങളുടെയും വിശദമായ ചരിത്രാന്വേഷണമാണ് വൈവിദ്ധ്യപൂര്‍ണമായ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ സാങ്കേതികതയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്‌.

ക്രിസ്തുവര്‍ഷാരംഭത്തിന് മുമ്പും തൊട്ടുപിമ്പും പഗാന്‍ ജീവിതരീതികള്‍ സംസ്ക്കാരങ്ങളുടെ വലിയ ഉയര്‍ച്ചകള്‍ കാണിച്ചിരുന്നു. ഗ്രീക്ക് സംസ്കൃതിയില്‍ അഫ്രഡയിറ്റിയും റോമയില്‍ വീനസും സൌന്ദര്യത്തിന്റെ ദേവതകളായി ജനിക്കുന്നത് ഈ കാലയളവിലാണ്. ചിത്രകല, ശില്പകല, തത്വശാസ്ത്രം, ഗണിതം, ജ്യോതിഷം, വാസ്തുശാസ്ത്രം ഇവയെല്ലാം അക്കാലത്തെ സൌന്ദര്യത്തിന്റെ വസ്തുലോകത്തേയും ആശയത്തേയും ധൈഷണികവും വൈകാരികവുമായ കൂര്‍മ്മതയില്‍ പ്രകാശിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചിരുന്നതായി കാണാം. സൌന്ദര്യാരാധനയുടെ ഔന്നത്യമുള്ള കലാസ്തംഭങ്ങള്‍ ബാക്കിയാക്കിയാണ് അത്തരം സംസ്ക്കാരങ്ങള്‍ നാമാവശേഷമായത്. ശക്തമായ ചില ആശയങ്ങളുടെ പ്രായോഗികമായ കടന്നുവരവിനോടൊപ്പം ഈ സംസ്ക്കാരങ്ങള്‍ നശിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങള്‍ക്ക് ഇത്തരം സൌന്ദര്യസൃഷ്ടികളെ സാദ്ധ്യമാക്കിയ ജീവിതരീതി ഉള്‍ക്കൊണ്ടിരുന്ന അനിയന്ത്രിതമായ അപചയങ്ങളും വേഗത കൂട്ടിയിരിക്കാം.

മദ്ധ്യകാലത്തെ വെസ്റ്റേണ്‍ എസ്തെറ്റിക്സ് ക്രിസ്തുമതാശയങ്ങളുടെ അധീനതയിലേക്ക് ഏറെക്കൂറെ പൂര്‍ണ്ണമായി തന്നെ ചുവടുമാറിയിരുന്നു. അതുവരെ തുടര്‍ന്നുവന്ന ജീവിതത്തിന്റേയും ആശയങ്ങളുടേയും വൈവിദ്ധ്യപൂര്‍ണ്ണതയെ ക്രിസ്ത്യന്‍ അവബോധം ഒരു ഏകാമാനതയിലേക്ക്, അതിനുള്ളില്‍ നിന്നുമാത്രം സാദ്ധ്യമാവുന്ന തുടര്‍ച്ചകളിലേക്ക് ചുരുക്കി - അരിസ്റ്റോട്ടിലില്‍ നിന്നും തോമസ്‌ എക്വെയ്‍നസിലേക്കുള്ള (Thomas Aquinas) ദൂരമാണത്. ഇഹലോകത്തെ സൌന്ദര്യകാമനകളുടെ അര്‍ത്ഥശൂന്യത അത് മുന്നോട്ടുവച്ചു. പകരം ലഭിക്കാനിരിക്കുന്നതോ നിത്യമായ സ്വര്‍ഗ്ഗലോകവും. യുക്തിയില്‍ അധിഷ്ടിതമായ ജീവിതാശയങ്ങള്‍ക്ക് ഒരിക്കലും നല്കാനാവാതെപോയ, ഭൂമിയില്‍ തുടരുന്നതിന് എന്തെങ്കിലും അര്‍ത്ഥം നല്കുന്ന ഈ വിചിത്രസന്ദേശം അഞ്ചു നൂറ്റാണ്ടിനിടയ്ക്ക് പാശ്ചാത്യലോകത്തെ സാധാരണജനതതിയെ സമൂലം ആവേശിച്ചുകൊണ്ട് അതിനുമുമ്പുണ്ടായിരുന്ന ആശയലോകങ്ങളെ ഒക്കെയും പാര്‍ശ്വവല്ക്കരിച്ചുകളഞ്ഞു. പിന്നീട് നവോത്ഥാനത്തിനുപോലും ഒരു paradigm shift - ന് സാദ്ധ്യമായില്ല എന്ന് സമകാലം തെളിവുതരും. പരലോകം എന്നത് ഇഹലോകത്തോളം വാസ്തവീകമായ സാമൂഹികാവസ്ഥയായി. സ്വര്‍ഗ്ഗവും നരകവും എന്ന ദ്വന്ദങ്ങള്‍ ഒരു ചുവടുവയ്പ്പിനപ്പുറത്തായി നിലകൊണ്ടു. കലകള്‍ ഈ അവബോധത്തിന്റെ പ്രകാശനമായി ചുരുങ്ങി. ക്രമസന്തുലിതമായ ഉപാധിരഹിതസൌന്ദര്യത്തെ നിരാകരിക്കുന്ന, ആശയാധിഷ്ടിതമായ ഒരു ലോകത്തെ കലകള്‍ ആവാഹിച്ചു. നരകത്തെ സൃഷ്ടിക്കാന്‍, സൌന്ദര്യത്തിന്റെ മറുപുറത്തുള്ള ആവിഷ്ക്കാരമെന്ത് എന്നതും മുഖ്യ ആഖ്യാനവിഷയമായി. ഏതാണ്ട് പത്തു നൂറ്റാണ്ടോളം പരത്തി വ്യവഹരിക്കുന്ന മദ്ധ്യകാലം, അക്കാലങ്ങളിലെല്ലാം ഏകാമാനതയോടെ ഒരു കലാപദ്ധതി മാത്രം നിലനിര്‍ത്തി എന്ന് പക്ഷെ കരുതാന്‍ നിവൃത്തിയില്ല. ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളോടെ തുടര്‍ന്നുവന്ന ഈ പൊതുധാരയുടെ അടിയില്‍ സമാന്തരമായി 'ഡിക്യാമറോണ്‍' പോലുള്ള കൃതികളും രചിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തില്‍ യൂറോപ്പിലെ ജനസംഖ്യയെ ഏതാണ്ട് പകുതിയോളം ചുരുക്കിയ പ്ലേഗ്, ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സൃഷ്ടിച്ച പുതിയ അവബോധമാണ് ആ പുസ്തകത്തില്‍ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് എന്നുവേണം കരുതാന്‍. ലൈംഗികതയുടെ പ്രകാശനത്തോടൊപ്പം പൌരോഹിത്യത്തോടുള്ള ഫലിതാത്മകമായ സമീപനവും അത് പങ്കുവയ്ക്കും. നവോത്ഥാനത്തിലേക്കുള്ള സ്വാധീനത്തിന്റെ പ്രഭവം ആ കൃതിയില്‍ കാണാം.

മദ്ധ്യകാലത്തിന് മുന്‍പുണ്ടായിരുന്ന ഉപാധിരഹിതവും സന്തുലിതവുമായ സൌന്ദര്യത്തിന്റെ കലാലോകം തിരിച്ചുവന്നു എന്നതുകൊണ്ടാവുമല്ലോ, അത്തരം ഒരവസ്ഥയെ നവോത്ഥാനം എന്ന് അഭിസംബോധന ചെയ്തിരിക്കുക. പത്തുപതിനഞ്ച് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ സാമൂഹികപരിണാമം ഒട്ടുമേശാതെ പോയ ഉയര്‍ത്തെഴുന്നേല്പെന്ന് അതിനെ കാണാന്‍ നിവൃത്തിയില്ല. സന്തുലിതം (proportion) എന്നതിനോടൊപ്പം സങ്കീര്‍ണതയെ (complexity) കൂടിയത് അലിയിച്ചെടുക്കും. സൌന്ദര്യത്തിന്റെ അതീതഭാവങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണങ്ങള്‍ ആവിഷ്ക്കാരത്തിന്റെ വ്യഥയായി. മോണലീസയുടെ നിഗൂഢമന്ദഹാസം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന രഹസ്യം ഇന്നും നിര്‍വ്വചിക്കാനായിട്ടില്ല. പള്ളികളുടെയും കൊട്ടാരങ്ങളുടെയും മച്ചുകള്‍ ദൈവചിത്രങ്ങള്‍ക്കുപരിയായ ജ്യാമതീയ പരീക്ഷണങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടു. റഫയേലിന്റെ ചിത്രങ്ങളും ഷേക്സ്പീറിന്റെ നാടകങ്ങളും കണ്ട് ആസ്വദിച്ചുപോയിരുന്ന അനുവാചകവൃന്ദത്തില്‍ നിന്നും ഒരു പക്ഷം കലാനിരൂപണത്തിന്റെ തലത്തിലേക്ക് കടക്കാന്‍ ഇടയാക്കിയത് പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടോടുകൂടി അച്ചടിയുടെ വിപുലീകരണം അത്തരം ധൈഷണിക ഇടങ്ങളെ കുറേക്കൂടി ജനകീയമാക്കി എന്നതാണ്. പ്രകൃതി വ്യതിരക്തതയോടെ കലകളില്‍ സ്വയം അസ്തിത്വം നേടുന്നതും, സവിശേഷമായ രീതിയില്‍ ആവിഷ്ക്കാരങ്ങളില്‍ ഇടംപിടിക്കുന്നതും ഇക്കാലത്താണ്. ജീവിതത്തിന്റെയും സംഭവങ്ങളുടെയും അണിയില്‍ അവയെ പൊലിപ്പിക്കാനായി വരയപ്പെട്ട പ്രകൃതി മുഖ്യ ആഖ്യാനവിഷയമായി മുന്നിലേക്ക്‌ പ്രവേശിച്ചു. വേര്‍ഡ്സ് വേര്‍തിന്റെ പ്രകൃത്യോപസന മാത്രമല്ല, കടല്‍ത്തട്ടിലെ കപ്പല്‍ച്ഛേദത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളും, പര്‍വ്വതമുകളില്‍നിന്ന് കാണുന്ന ചെങ്കുത്തായ കൊല്ലികളും ഒക്കെ ലളിതപ്രകൃതിയുടെ കാല്പനികതയ്ക്ക് വിരുദ്ധമായി അതിന്റെ ആഴവും അഗാധതയും വെളിവാക്കികൊണ്ട് ചിത്രകലയില്‍ പ്രഥമ വിഷയമായി. പ്രകൃതിയുടെ അഗാധതകള്‍ അനുഭവിപ്പിക്കുന്ന നിര്‍വ്വചനാതീതമായ സൌന്ദര്യാനുഭൂതിയുടെ ആഴങ്ങളെകുറിച്ച് കലാകാരനും അനുവാചകനും ഒരുപോലെ ബോധാവാന്മാരാകുന്നതിന്റെ ആവിഷ്ക്കാരങ്ങള്‍ അനവധിയുണ്ടായി.

1848 - ല്‍ കൊമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. യൂറോപ്പിലെ വ്യാവസായികപുരോഗതി വേഗമേറിയ നഗരവത്കരണത്തിലൂടെ സൃഷ്ടിച്ചെടുത്ത പുതിയൊരു ജനതതിയുടെ ആഗ്രഹപ്രതിഫലനമായിരുന്നു ആ പുസ്തകം. സൌന്ദര്യത്തിന്റെ നിലാതടാകങ്ങള്‍ നഗരത്തിലെ പണിയിടങ്ങളുടെ സ്വപ്നം ആയിരുന്നില്ല തന്നെ. എന്നാല്‍ വ്യക്തവും വ്യവഛേദിതവുമായ ഒരു സമാന്തരസമൂഹം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു എന്നതാണല്ലോ dandyism , decadence തുടങ്ങിയ ആശയജീവിതങ്ങള്‍ വെളിപ്പെടുത്തുക. മാര്‍ക്സും ഏംഗല്‍സും ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോള്‍ തന്നെയാണ് ജോണ്‍ റസ്ക്കിനും ഓസ്ക്കാര്‍ വൈല്‍ഡും ജീവിച്ചിരുന്നത്. പുതിയ ലോകക്രമത്തിന്റെ ഇര എന്നുപോലും വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ഒരാളില്‍ നിന്നാണ് സൂര്യകാന്തിപൂവുകള്‍ കടുംനിറങ്ങളില്‍ വിടര്‍ന്നത് ഇക്കാലത്ത് എന്നും ഓര്‍ക്കാം. ജീവിതത്തിലും കലയിലും സൌന്ദര്യത്തിന്റെ ഏകമാനതയെ ഒരല്പംപോലും അംഗീകരിക്കാത്ത ചിതറലുകളുടെ വേഗത്തിനാണ് പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട് സാക്ഷിയായത്. ഉപയുക്തമാകുന്ന വസ്തുക്കള്‍ പോലും അതിസങ്കീര്‍ണ്ണമാവുന്നതാണ് അതുവരെ തുടര്‍ന്നുവന്ന പരിണാമത്തില്‍ നിന്നും വ്യതിരക്തമായ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ കലാവ്യവഹാരം.

പിക്കാസോയുടെ ഗൂര്‍ണിക്കയാണോ ജാഗുവര്‍കാറിന്റെ ഡാഷ് ബോര്‍ഡാണോ നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ കലാസൌന്ദര്യത്തെ രണ്ടു നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം പ്രതിനിധീകരിക്കുക എന്ന് ഇപ്പോള്‍ പ്രവചിക്കാനാവില്ല തന്നെ.

കലാചരിത്രത്തിന്റെ ഇഴകള്‍ തന്റെ വരികളിലൂടെ വരഞ്ഞിടുകയല്ല എക്കോ ഈ പുസ്തകത്തില്‍ ചെയ്യുന്നത് - പ്രതിനിധാനങ്ങളെ പകര്‍ത്തിവയ്ക്കുക തന്നെയാണ്. പെയിന്റിങ്ങുകളുടെയും ശില്പങ്ങളുടെയും വാസ്തുശില്പങ്ങളുടെയും യന്ത്രങ്ങളുടെയും ഒക്കെ തുടങ്ങി കലയുടെ വൈവിദ്ധ്യമാര്‍ന്ന പ്രദേശങ്ങളില്‍ നിന്ന് സമാഹരിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെയും ഭാഷ/സാഹിത്യത്തിന്റെ സാന്ദര്‍ഭികാനുസരണമുള്ള പകര്‍ത്തെഴുത്തുകളുടെയും അമൂല്യശേഖരം കൂടിയാണത്. വൈവിദ്ധ്യമാര്‍ന്ന ഒരുപാട് തുടരന്വേഷണങ്ങളിലേക്ക് നിസ്സംശയം ഉദ്യമിപ്പിക്കും ഈ ചിത്രപുസ്തകം.

Subscribe Tharjani |
Submitted by Anonymous (not verified) on Fri, 2011-06-24 20:37.

പ്രിയപ്പെട്ട ലാസര്‍ ഡിസില്‍വ,
നിങ്ങളുടെ ഈ ലേഖനം വായിക്കേണ്ടതു തന്നെ. ഇത് വായിച്ചപ്പോള്‍ പഴയവയും നോക്കാന്‍ തോന്നി. 2007 ലെ ഒരെണ്ണത്തിന് കമന്റ് ചെയ്യാനും ഇടയായി. അത് കാണുമല്ലോ.